ауыҙ

Башкирский

Морфологические и синтаксические свойства

падеж ед. ч. мн. ч.
Им. ауыҙ ауыҙҙар
Прит. ауыҙҙың ауыҙҙарҙың
Д. ауыҙға ауыҙҙарға
В. ауыҙҙы ауыҙҙарҙы
М. ауыҙҙа ауыҙҙарҙа
Исх. ауыҙҙан ауыҙҙарҙан

а-уыҙ

Существительное.

Произношение

Семантические свойства

Ауыҙ

Значение

  1. анат. рот; уста ◆ Һомай ҡош тунын кейеп шундуҡ осоп килгән ти // Үле ятҡан Уралдың ауыҙынан үпкән, ти. — Птица Умай тут же надела свою шубку и прилетела, поцеловала лежащего мёртвым Урал-батыра в уста. Урал-батыр
  2. перен. устный источник ◆ Бар мәғлүмәт тере шаһиттар ауыҙынан яҙып алған. — Все данные записаны от (из уст) живых свидетелей.
  3. пасть
  4. перен. входное отверстие; лаз ◆ Мәмерйә ауыҙы — вход в пещеру. ◆ тоҡ ауыҙы — горловина мешка.
  5. горлышко (сосуда) ◆ Отсутствует пример употребления (см. рекомендации).
  6. дуло ◆ Отсутствует пример употребления (см. рекомендации).

Синонимы

Антонимы

Гиперонимы

Гипонимы

Родственные слова

Этимология

Происходит от пратюркск. *āgıŕ «рот», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. aγïz, баш. ауыҙ, хакаск., шорск., тувинск. аас, южн.-алтайск. оос, киргизск. ооз, казахск. ауыз, карач.-балкарск. аууз, кумыкск. авуз, ногайск., тат. авыз, узбекск. ogʻiz, азерб., крымск.-тат., турецк. ağız, гагауз. aaz, туркменск. agyz и др.

Фразеологизмы и устойчивые сочетания

    Библиография

    • Древнетюркский словарь под ред. В.М. Наделяева, Д.М. Насилова и др. Ленинград: Наука, 1969. стр. 21.
    This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.